Dood de indiaan maar red de mens !

Tom Torlino (Navajo) - een student in Carlisle, 1882 (links) and 1885 (rechts).


Kolonialisme is beslist geen Europese uitvinding. Het volstaat de  geschiedenisboeken erover te lezen. Veroveringen en volksverhuizingen gebeurden lang voor Julius Caesar de Galliërs versloeg, hun land bezette en de Keltische beschaving verving door die van Rome. Dit scenario zien we door de eeuwen heen, op alle continenten.

Toegegeven, sommige Europese landen zoals Spanje, Portugal, Engeland en de Republiek waren zeer succesvol in het koloniseren van allerlei overzeese gebieden. De initiële bedoeling was om er economisch voordeel uit te halen, maar later was het ook een manier om ongewenst of overtollig volk kwijt te geraken.

Waar de nieuwkomers in de minderheid waren bleef die koloniale toestand niet duren, maar waar dat niet het geval was ontstond er na verloop van tijd een serieus conflict met de oorspronkelijke bewoners.
Dat was onder meer het geval in de V.S

In het westen van de V.S. stonden de indianen in het midden van de 19e eeuw als jager-verzamelaars gewoon "in de weg" van de nieuwe economische ontwikkelingen. De cijfers liegen niet. De pakweg 2 miljoen indianen verdeeld over verschillende stammen waren niet opgewassen tegen de aanzwellende golf van immigranten. In 1860 telde de V.S. 31 miljoen Amerikanen. 40 jaar later in 1900 stond de teller op 76 miljoen. En dat was nog maar het begin.

Er gingen stemmen op om de indianen gewoon te elimineren. Gelukkig was de meerderheid voorstander van een meer humane oplossing.  De Amerikaanse overheid en de religieuze gemeenschappen beseften dat er iets moest gebeuren, maar wat ? De indianen moesten gewoon Amerikanen worden stelde men. "Kill the Indian and save the man", assimilatie dus. "Al het Keltische moest verdwijnen. De Galliërs moesten Romeinen worden !"

Voor de overheid liep de weg naar assimilatie via onderwijs. En voor de religieuzen was onderwijs bovendien een opportuniteit om de indianen te bekeren. Een win-win situatie dus. Men dacht dat het nodig was om de kinderen in internaten tot volwaardige Amerikanen op te voeden, ver van de slechte invloed van hun (voor)ouders. Culturele genocide was het gevolg, een drama.

Pater De Smet worstelde ook met deze problematiek, maar in zijn tijd waren internaten voor de indianen nog niet aan de orde. Hij probeerde de indianen vanuit zijn perspectief via missiewerk materieel en moreel te helpen. Hij stond voor vrede en verdraagzaamheid.

Indian Reservations and American Indian Boarding Schools, 1892.

1. Chemaya Indian School - Salem, Oregon
2. Fort Bidwell Indian School - Fort Bidwell, California
3. Greenville School & Agency - Greenville, California
4. Stewart Indian School - Carson, Nevada
5. Perris Indian School - Perris, California
6. Fort Mojave Indian School - Fort Mojave, Arizona
7. Phoenix Indian School - Phoenix, Arizona
8. Fort Shaw Industrial Indian Boarding School - Fort Shaw, Montana
9. Grand Junction Indian School - Grand Junction, Colorado
10. Fort Lewis Indian School - Hesperus, Colorado
11. Santa Fe Indian School - Santa Fe, New Mexico
12. Albuquerque Indian School - Albuquerque, New Mexico
13. Rapid City Indian School - Rapid City, South Dakota
14. Pierre Indian School - Pierre, South Dakota
15. St. Joseph's Indian School - Chamberlain, South Dakota
16. Flandreau School - Flandreau, South Dakota
17. Genoa Indian Industrial School - Genoa, Nebraska
18. Haskell Indian Industrial School - Lawrence, Kansas
19. Chilocco Indian Agricultural School - Chilocco, Oklahoma
20. Morris Indian Boarding School - Morris, Minnesota
21. Pipestone Indian School - Pipestone, Minnesota
22. Tomah Indian School - Tomah, Wisconsin
23. Wittenburg Indian School - Wittenberg, Wisconsin
24. Mt. Pleasant Indian Industrial Boarding School - Mt. Pleasant, Michigan
25. Carlisle Indian Industrial Boarding School - Carlisle, Pennsylvania

Empire of the Summer Moon

De reputatie van de Comanches, zoals beschreven in "Empire of the Summer Moon" van S.C. Gwynne, is zeer accuraat. Het boek werpt een scherp licht op de Comanches als een van de meest formidabele en meedogenloze strijdersstammen op de Noord-Amerikaanse vlaktes, met een enorme impact op Texas en het noorden van Mexico.

Hier zijn enkele redenen waarom de Comanches zo'n gevreesde reputatie hadden:

1. Meest bekwame ruiters: De Comanches waren ongeëvenaarde ruiters. Ze beheersten het paard tot in de perfectie, en dit gaf hen een enorme militaire voorsprong. Ze konden bliksemsnel toeslaan en verdwijnen, duizenden kilometers afleggen en hun vijanden te paard overtreffen.

2. Omvangrijk 'rijk' (Comancheria): Ze creëerden een de facto rijk, bekend als Comancheria, dat grote delen van West-Texas, Oost-New Mexico, Zuidoost-Colorado, Zuidwest-Kansas en zelfs delen van Oklahoma omvatte. Binnen dit gebied domineerden ze andere stammen en weerden ze effectief de Spaanse, Mexicaanse en later Amerikaanse expansie af gedurende bijna twee eeuwen.

3. Brutaliteit van hun raids: De Comanches stonden bekend om de extreme brutaliteit van hun raids. Zoals Gwynne uitgebreid beschrijft, waren moordpartijen, marteling van gevangenen (zowel mannen als vrouwen), groepsverkrachtingen van vrouwen en het doden van baby's veelvoorkomende praktijken. Kinderen werden vaak ontvoerd en geadopteerd in de stam, maar de volwassenen werden zelden gespaard. Dit was deels bedoeld als terreur om de kolonisten angst aan te jagen en hen terug te drijven.

4. Diepe invallen in Mexico: Hun raids strekten zich diep uit in Mexico, tot wel honderden kilometers onder de Rio Grande. Deze invallen waren gericht op het stelen van paarden en vee, maar gingen ook gepaard met grootschalig geweld en ontvoeringen, waardoor hele grensregio's in Mexico ontvolkt raakten.

5. Stopzetten van Europese expansie: Ze waren zo effectief in hun oorlogvoering dat ze de noordelijke expansie van de Spanjaarden vanuit Mexico tot stilstand brachten, en later de westwaartse expansie van de Texanen en Amerikanen decennia lang vertraagden. De Comanches waren een belangrijke drijfveer achter de oprichting van de Texas Rangers en de ontwikkeling van de zes-schots revolver (de Colt Paterson en later de Colt Walker), speciaal ontworpen om hen te bestrijden.

Het ontbreken van een "reservaat van betekenis":

De Comanches hebben wel degelijk een reservaat gekregen, namelijk in het huidige Fort Sill, Oklahoma, dat ze deelden met de Kiowa en Kiowa-Apache. Het ontbreken een reservaat  "van betekenis" was in de zin van grootschalige, behouden landrechten, klopt, vooral in vergelijking met sommige andere stammen die grotere, aaneengesloten reservaten kregen.

De redenen hiervoor liggen in:

• Hun felle weerstand: De Comanches waren de laatsten van de grote Plainsstammen die zich overgaven aan de Amerikaanse overheid. Hun onverzettelijke weerstand en de extreme mate van geweld aan beide zijden van het conflict leidde tot een hardere aanpak van de Amerikaanse kant. Ze werden gezien als een 'oncontroleerbare' stam die met alle middelen onderworpen moest worden.

• Vernietiging van de bizon: Een cruciale factor in de uiteindelijke onderwerping van de Comanches (en andere Plainsstammen) was de massale slachting van de bizon door blanke jagers. De bizon was hun primaire voedselbron, kleding, onderdak en handelsmiddel. Zonder de bizon stortte hun nomadische levensstijl en hun vermogen om te vechten in elkaar.

• Verschuiving van beleid: Tegen de tijd dat de Comanches zich uiteindelijk overgaven (de laatste groep onder Quanah Parker in 1875), was het Amerikaanse overheidsbeleid al verschoven van het onderhandelen over grote, semi-onafhankelijke 'Indian Territories' naar een beleid van gedwongen assimilatie en het opbreken van grote reservaten in individuele percelen (zoals de Dawes Act van 1887). Dit betekende dat zelfs de landen die ze wel kregen, later verder werden verkleind en geprivatiseerd.

• Geen vredesonderhandelingen in de vroege fase: In tegenstelling tot sommige oostelijke stammen die al veel eerder waren geconfronteerd met kolonisten en gedwongen verdragen hadden gesloten (vaak tot hun nadeel, maar die wel leidden tot op zijn minst aanvankelijke toewijzing van land), bleven de Comanches lange tijd de facto onafhankelijk. Toen ze eenmaal onderworpen waren, was de periode van "grote reservaten" al grotendeels voorbij.

Het boek "Empire of the Summer Moon" benadrukt terecht de extreme vechtlust van de Comanches en hun verwoestende impact op de grensregio's, wat uiteindelijk heeft bijgedragen aan de harde realiteit van hun latere reservaatleven en het verlies van hun immense "rijk".